Kira gelirlerinin beyanı

ERDOĞAN ERTÜRK

S.M. Mali Müşavir

Maliye Bakanlığı, tapu, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi, bankalar, PTT elektrik dağıtım şirketleri, doğalgaz dağıtım şirketleri su idareleri, DASK gibi birçok kurum ile işbirliği yaparak GMSİ iradının bulunup bulunmadığını araştırıyor.

2016 yılına ait her türlü kira gelirlerinin beyanı 1 Mart - 25 Mart 2017 tarihleri arasında kira geliri elde eden mülk sahibinin ikametgah adresinin bağlı bulunduğu yer vergi dairesine yapılacaktır. Kiralayan kira gelirlerini beyanla mükelleftir. Elde edilen kira gelirlerinin tespiti hiçte zor değildir. Bu konuda her geçen gün yeni yeni tedbirler alınmakla birlikte beyan etmeyenlerin, beyanları sağlanarak daha fazla miktarda cezalı bir şekilde ödeme yaptırılmaktadır.

Vergi ödemekten kaçınanlar nasıl tespit ediliyor?

Maliye Bakanlığı, tapu, adrese dayalı nüfus kayıt sistemi, bankalar, PTT, elektrik dağıtım şirketleri, doğalgaz dağıtım şirketleri, su idareleri, DASK gibi birçok kurum ile işbirliği yaparak GMSİ iradının bulunup bulunmadığını araştırmaktadır. Örneğin; şahsın üzerinde beş adet elektrik sayacı var ise bunun kira gelirlerinin adetsel olarak beyanı denetlenebilmektedir. Aynı şekilde bir diğer şahsın üzerinde 3 adet doğalgaz abonelik sayacı mevcut ise yine bununla ilgili olarak 3 adet konuta ait GMSİ beyanının bulunup bulunmadığı kontrol edilmektedir.

Beyan edilecek miktar ve ödeme

Boş kalan dükkan veya konutlar için kira geliri elde edilmediği için beyanname verilmesi söz konusu değildir. Gerek iş yerleri, gerekse konut olarak kiraya verilen binalarda nakden veya hesaben tahsil edilmemiş olan kira gelirleri beyan edilmez. Bir konutun mülk sahibinin annesi, babası, büyükannesi, büyükbabası veya çocuklarına, torunlarına veya kardeşlerine sadece oturmak için ayrılırsa emsal kira bedeli hesaplanarak matraha eklenmeyecektir. 2016 yılı için konutlarda 3.800,00 TL, işyerleri için ise brüt tutarı 30.000,00 TL beyan sınırlarının altında kalan kira gelirleri için beyanname verilmez. Beyanname neticesinde oluşan vergi ödemelerinin birinci taksiti 31 Mart, ikinci taksiti ise 31 Temmuz 2017 tarihine kadar ödenebilir.

Kiraların bankadan tahsil edilme zorunluluğu

İşyeri kira gelirlerinin tutarı ne olursa olsun mutlak surette banka sistemi üzerinden ya da PTT kanalıyla yapılması zorunludur. Konutlar için ise elde edilen kira tutarı 500,00 TL’nin üzerinde ise yine banka sistemi üzerinden yapılması zorunludur. Bu sisteme dikkat etmeyenler için özel usulsüzlük cezası tatbik edilir. Cezanın üst sınırı 940,00 TL’dir.

İndirilecek giderler

Kiraya verilen meskenin veya işyerinin banka kredisi kullanılarak satın alınması halinde; ödenen faizler kira gelirlerinden düşülür. Burada dikkat edilecek nokta bankaya yapılan taksit ödemeleri değil, 2016 yılı içerisinde ödenen faizler indirilir.
Evini kiraya veren, kendisi de kiracı durumun da olan kimse sahibi bulunduğu konuttan elde ettiği kira gelirinden, ödediği kira giderini düşebilir. Bu gibi durumlarda gerçek gider yöntemi benimsenerek, avantajlı hale geçilebilir. Sonuçta giderler, gelirden yüksek ise ödenecek vergi doğmaz.
Kira tahsil eden eş, kirayı ödeyen erkek-koca ise kadın aldığı kirayı beyan edecektir. Oturdukları evin kira sözleşmesi kocası adına olan durumlarda aile birliğinde ortak bir gider olması nedeni ile kocasının ödediği kirayı, kendi kira gelirinden diğer eş indirebilir.

İstisnadan yararlanma

Aile bireylerinin tek tek elde ettikleri kira gelirleri kendi adlarına kişisel olarak beyan edilecektir. Konut kira gelirlerinde ki istisna tutarı her bir birey için ayrı ayrı olmak üzere 3.800,00 TL’dir. Öte yandan, konutlardan elde edilen kira gelirleri beyan edilmez veya noksan beyan edilirse 2016 yılı için 3.800,00 TL’lik istisnadan faydalanmak mümkün değildir.

İşyeri kira gelirlerinin beyanında vergi iadesi avantajı

2016 yılı işyeri kira gelirlerinde 30.000,00 TL’ ye kadar beyan, 126.560,00 TL’ ye kadar vergi yok iade var. Bu çerçevede gerçek kişilerce elde edilen gelirin işyeri kirasından ibaret olduğu durumda 30.000,00 TL’ ye kadar hiç beyanda bulunmayacak. Elde edilen brüt kira tutarının 30.000,00 TL- 126.560,00 TL arasında olduğu durumda ise beyanname verilmesine karşın, ödenecek vergi doğmamaktadır.
Kira gelirleri ile ilgili beyannamelerin 3568 sayılı yasaya göre unvan almış serbest muhasebeci mali müşavirler tarafından elektronik ortamda düzenlenmesi tercih edilmelidir. Gelirlerin toplanması, istisnalar ve indirime konu yasal haklarınızın göz önünde bulundurularak beyana yansıtılması meslek mensupları kanalıyla daha sağlıklı olur.