Varlık Barışı
ERDOĞAN ERTÜRK
S.M.Mali Müşavir
Ülkemizde bugüne kadar 3 ayrı yılda Varlık Barışı yapıldı. 2008, 2010 ve 2013yıllarında yapılan 3 ayrı barışma ile yaklaşık 120 milyar TL tutarındaki varlık ülkemize geri dönerken bu rakamın karşılığında da 3 milyar TL'lik vergi tahakkuk etmişti. Bu 3 varlık barışı içinde en yüksek meblağ 2013 yılında gelmişti. O dönemde 70 milyar lira varlık bildiriminde bulunulmuş, 1.4 milyar lirası vergi tahakkuk ettirilmişti. Şu anda söz konusu Varlık Barışı’nın ilk adımı ise TBMM komisyonundan geçti. Bu dönemki Varlık Barışı’nın en önemli özelliği vergi düzenlemeleri öncesinde vergisiz varlık barışı haline gelmesidir.
Yapılması gerekenler
Gerçek veya tüzel kişilerin yurtdışındaki para, altın, bono, tahvil, hisse senedi gibi varlıklarını 31 Aralık 2016' ya kadar Türkiye'ye getirmesi durumunda vergi alınmayacaktır. Süre uzatımının olmadığı düşünülürse 31 Aralık 2016 son tarihtir.
Vergi cennetleri bitecek
Türkiye’deki Varlık Barışı’nın çıkarılması gayretlerindeki en önemli sebep ise Panama benzeri vergi cennetlerindeki hesaplar sahiplerinin paylaşımını getirecek olan, Otomatik Bilgi Değişimi (OBD) anlaşması öncesinde son fırsat kapısının aralanmasıdır. ABD ile başlayan, OECD'nin hamleleri ile devam eden bu küresel sürecin son aşaması öncesinde, Otomatik Bilgi Değişimi (OBD) anlaşması kapsamında 2017 yılına ait finansal bilgileri 2018 Eylül ayı sonrasında paylaşılmaya başlanılacaktır. Bugüne kadar OECD'ye 101 ülkenin yarısından fazlası 2017 başından itibaren bildirime geçeceğini beyan ederken, geriye kalan ülkeler 2018 yılından itibaren bildirimde bulunacağını kabul etmiştir.
Türkiye, geçtiğimiz yıl Temmuz ayında ABD ile vergi kayıp ve kaçağı ile etkin şekilde mücadele edilmesi ve vergiye gönüllü uyumun artırılması için otomatik bilgi değişimi anlaşması imzalanmış ve 24 Şubat'ta Meclis'ten geçen bu uygulamanın da yakında yürürlüğe girmesi bekleniyor.
Neden Varlık Barışı?
Aslında kara para, terörün finansmanıyla mücadele amacıyla başlayan sürecin her geçen gün biraz daha sıkılaşması 2008 küresel mali krizine dayanıyor. Aşırı bütçe açıkları, hızla artan kamu borcu, işsizlik ve durgunluk gibi sorunlarla karşılaşan hükümetler, milli gelirin kaybının önlenmesinde vergi konusunun daha dikkatli ele alınması gerektiğinin farkına vardı. Özellikle vergi kaçakçılığının önlenmesi ve yurtdışına servet kaçışı ile mücadele konuları, vergi adaleti ve şeffaflığın gereğini bir kez daha gözler önüne serdi. Otomatik bilgi değişimi başlamadan önce ülkeler yurtdışında bulunan varlıkların yurda getirilmesi ile ilgili bir vergi affını gündemlerine alıyorlar. Bu nedenle ülkemiz de Varlık Barışı yasasının çıkması söz konusu düzenleme öncesinde bekleniyordu. Türkiye çıkarılacak bu yasa ile OBD öncesinde Varlık Barışı ile sıcak parayı çekmek istiyor. Türk vatandaşlarının İsviçre'de 60 milyar dolardan fazla bir varlığının olduğu ekonomistler tarafından öngörülüyor. Bu çerçevede gizli hesapları olan Türk zenginleri için bu Varlık Barışı son bir fırsat olarak değerlendiriliyor. TBMM’ de yasallaşacak bu Varlık Barışı’nda ise Türkiye’ye getirilecek varlıklardan hiçbir surette vergi alınmayacağı ve OBD'nin kısa bir süre sonra devreye girecek olması sebebiyle Cumhuriyet tarihinin en büyük Varlık Barışı olacağına kesin gözüyle bakılmaktadır. Vergi yasalarının en acımasız uygulandığı ülkeler bile hala kayıt dışılıkla mücadele etme yollarını tüketmediler.
