İşçi İstihkakları Ödenmesinde Yeni Düzenleme

ERDOĞAN ERTÜRK

S.M.Mali Müşavir

1 Haziran itibariyle 5 ve üzerinde işçi çalıştıran işverenler ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakı işçinin hesabının bulunduğu bankalar veya PTT aracılığıyla ödemek zorundalar.
Çalışma hayatının olmazsa olmazı çalışanların ücretlerinin ödenmesi konusu 18.11.2008 tarih ve 27058 Sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan "Ücret, Prim, İkramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakın bankalar aracılığıyla ödenmesine dair yönetmelik" ile 10 ve üzeri işçi çalıştıran işverenlerin Banka aracılığı ile ücret ödemesini zorunlu hale getirilmişti.
Yukarıda belirtilen “Ücret, prim, ikramiye yani her türlü istihkakın bankalar aracılığıyla ödenmesi” yönetmeliği 21.05.2016 tarih ve 29718 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yönetmelikte değişiklik yapılmıştır. Buna göre; ücret ve benzeri ödemelerin bankalar aracılığı ile yapılmasında 10 olan işçi sayısı alt sınırı 5’e düşürülmüştür. 01 Haziran 2016 tarihi itibariyle 5 ve üzerinde işçi çalıştıran işverenler; ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakı işçinin hesabının bulunduğu bankalar veya PTT aracılığıyla ödemek zorundadırlar. 01 Haziran 2016 tarihinden itibaren yürürlüğe giren bu değişiklikler, Basın İş Kanunu’na tabi işyerleri ile Deniz İş Kanunu’na tabi olan işyerlerini de kapsamaktadır.
Değişiklik Yönetmeliği 2. maddesi gereği; 5953 sayılı Kanuna tabi basın işverenleri, kurumda çalışan gazeteci ve İş Kanunu'na tabi işçi sayısının toplamının en az 5 olması durumunda, ücretleri banka aracılığıyla ödeyecek.
Değişiklik Yönetmeliği 4. maddesi gereği Deniz İş Kanunu'na tabi olarak en az 5 gemi adamı çalıştıran işletmeler ücret ödemelerini bankalar aracılığıyla yapacak.

İşçi sayısı 5 kişiden az ise

Beş kişiden az işçi çalıştıran işyerlerinde ücretlerin banka aracılığı ile ödenme zorunluluğu bulunmamaktadır. Ama işveren veya vekilleri diledikleri taktirde işçi ücretlerini işçinin hesabının bulunduğu banka şubesi veya PTT kanalıyla ödeyebilir. 5 işçinin hesabında aynı işverene ait Türkiye genelinde tüm işyerlerinde çalışanların toplam sayısı dikkate alınacaktır. Aynı şirketin bir başka ilde bulunan şubesinde çalışanları ile merkezde çalışan işçi sayılarının toplamı 5 ve üzerinde ise ödemeler mutlak surette bankalar kanalıyla yapılmak zorundadır. Banka aracılığıyla ödeme yapması gereken işverenler, işyerlerinin bulunduğu mahalde banka şubesi bulunmaması ya da çalışanlara banka aracılığıyla ödeme yapılmasına imkân bulunmaması hâlinde ödemeler, PTT müdürlüğü şubeleri aracılığıyla yapılabilir.

Uygulanacak cezalar

Türkiye genelinde en az beş işçi çalıştıran işverenler tarafından ücret, prim, ikramiye ve bu nitelikteki her türlü istihkakın özel olarak açılan banka hesabına yatırılmaması durumunda 2016 yılında her işçi ve her ay için 161 TL idari para cezası kesilecektir (4857 sayılı İş Kanunu 102/a maddesi).
Kayıt dışılığın önlenmesine yönelik alınan tedbirlerden bir tanesi olan işçi ücretlerinin elden ödenmemesine yönelik bu yönetmelik için tarafların fikirleri alınmadan çıkarılmıştır.
Uygulamada çıkarabilecek sorunlar olabilir mi göreceğiz.