‘İşveren İşçisinden Az Prim Ödeyemez’ Kuralı Kaldırıldı

ERDOĞAN ERTÜRK
S.M. Mali Müşavir Bu e-Posta adresi istenmeyen posta engelleyicileri tarafından korunuyor. Görüntülemek için JavaScript etkinleştirilmelidir.

Artık işveren, yanında çalıştırdığı işçisinden az prim ödeyebilecek.

İşadamı rahmetli Sakıp Sabancı katıldığı bir televizyon programında o dönemdeki adı SSK olan kurumdan emekli olmuş ve emekli cüzdanını göstererek ne kadar mutlu olduğunu ifade etmişti.

Bu demektir ki; yanında yüzlerce, binlerce çalışanı olan işverenler de sosyal güvenliğe ihtiyaç duyarlar. İşverenler Bağ-Kur sigortalısı sayılırlar. Şu anda emeklilik kurumu SGK ile tek çatı altında toplanmışsa da; alt ayrımında ‘4a işçi- 4b Bağ-Kur 4c emekli sandığına tabi olma uzantıları devam etmektedir. Hatırlanacağı gibi eskiden 24 gelir basamağına göre prim ödeme basamak sistemi vardı, ama bu sistem 01.10.2008 itibarıyla kaldırıldı. Bağ-Kurluların, emeklilik ve sağlık haklarından yararlanmak için ödemeleri gereken sigorta primleri tutarı, asgari ücretle, yani (1.201,50 TL), asgari ücretin 6,5 katı (7.809,90 TL) arasında olmak üzere kendileri tarafından belirlenmesi gerekmektedir. Yukarıda bahsi geçen ve prim ödeyeceği kazanç tutarını kendisi belirleyen Bağ-Kur sigortalısı işveren, kuruma beyan edeceği aylık kazanç tutarı; yanında çalıştırdığı sigortalılardan, en yüksek ücret ödediği işçisinin prime esas aylık kazanç tutarından az olamıyor. Yani, bir işverenin en yüksek ücret ödediği işçisinin maaşı 2.500 TL ise kendi Bağ-Kur primini de en az bu tutar üzerinden yatırması gereklidir. Bu kural işverenin yanında çalışan işçiden az prim ödemeyeceği anlamına geliyor. 1 Ekim 2008’den beri yürürlükte olmasına karşın, çoğu işveren bu kurala uymadan işçisinin aylık prime esas kazancından az kazanç üstünden prim ödedi!..

Ceza paniğe yol açtı

Sosyal Güvenlik Kurumu’nun, işçisinin prime esas kazancından az bir kazanç üstünden prim ödeyen işverenleri tespit edip, aradaki kazanç farkı üstünden, gecikme cezalı ve gecikme zamlı prim tahakkuk ettirerek takibe başlaması, işverenlerde paniğe yol açtı. Yaklaşık yedi yıldan beri yürürlükte olan uygulamadan haberi dahi olmayan çoğu işverenin isyanına siyasi otorite duyarsız kalmadı.

Torba Yasa işvereni kurtardı

Cezalı fark primlere işveren isyanı, seçim önü olmasının da etkisiyle karşılığını buldu. 23 Nisan 2015’te yürürlüğe giren 6645 sayılı Torba Kanun ile,“işverenin işçisinden az prim ödeyemez kuralı” geriye yönelik olarak yürürlüğe konduğu 1 Ekim 2008 tarihi itibariyle yürürlükten kaldırıldı. İşverenler de cezalı fark prim ödemekten kurtuldular ve rahat bir nefes aldılar. Artık işverenler, yanında çalıştırdığı işçisinden az prim ödeyebilecekler.

Emekliyi cezalandırma primi!

Bilindiği gibi genel anlamda vergi mükellefi olan veya şirket ortakları olanlardan, aldıkları emekli aylıklarından % 15’i oranında Sosyal Güvenlik Destek Primi kesilmektedir.Torba Kanun’la, emekli olup kendi adına çalışanların emekli aylıklarından kesilmekte olan yüzde15 oranındaki Sosyal Güvenlik Destek Primi, 23.04.2015 tarihli yasa ile yüzde 10’a indirilmiştir. Yapılmış olan bu düzenlemeler olumlu olmakla birlikte yetersizdir. Çalışan emeklilerden SGD Primi adı altında kesilen bu primin, iş kazası ve meslek hastalığı hali hariç, hiçbir maddi yararı bulunmamakta ve geleceğe ait çalışan emekliye bir faydası bulunmamaktadır. Bu bakımdan, emekli iken çalıştığı için aylıklarından kesilen Sosyal Güvenlik Destek Primi, bir nevi “Emekliyi Cezalandırma Primi” niteliğindedir. Tümüyle kaldırılması temennimizdir.